Werking infrarood verwarming en panelen
Hoe werkt infrarood verwarming en hoe werkt een infrarood paneel?
Verwarmen zonder de lucht op te warmen. Hoe zit dat eigenlijk? Infrarood verwarming werkt anders dan een radiator of cv-ketel. De stralen verwarmen direct jouw lichaam en de objecten in de kamer, niet de lucht eromheen. Dat scheelt energie en het voelt ook anders aan.
Wat is infrarood verwarming?
Infrarood verwarming gebruikt onzichtbare warmtestralen om mensen en objecten rechtstreeks op te warmen. Je voelt de warmte op je huid, vergelijkbaar met de zon die door een raam schijnt op een koude dag. De lucht eromheen blijft koel. Pas wanneer muren, vloer en meubels warm worden, geven die de warmte langzaam door aan de lucht in de kamer.
Dat klinkt misschien als een omweg, maar het is juist de kracht van het systeem. Lucht houdt warmte slecht vast. Massa wel. Heb je ooit gemerkt dat een stenen muur in de zon nog uren warm aanvoelt nadat de zon achter een wolk verdwijnt? Dat is hetzelfde principe. Bij verwarmen met infrarood sla je de warmte op in de massa van je woning, niet in de lucht.
Hoe werkt infrarood verwarming?
Een infraroodpaneel zet elektrische energie om in elektromagnetische straling van een specifieke golflengte. Die straling vertrekt aan de voorzijde van het paneel en reist tot ongeveer drie meter ver. Onderweg raakt ze jouw lichaam, de bank, de vloer en de muren. De objecten absorberen de straling en zetten die om in voelbare warmte. Daarna stralen ze die warmte zelf weer uit, waardoor je gelijkmatig comfort krijgt zonder warme en koude zones.
Een eenvoudig voorbeeld helpt. Zet een traditionele radiator aan in een koude kamer. Je voelt eerst warme lucht langs het plafond stijgen, terwijl de vloer koud blijft. Zet een infrarood paneel aan. Binnen een paar minuten voel je de warmte op je gezicht en je armen, net zoals in de zon. De vloer komt op temperatuur, de bank komt op temperatuur, en jij dus ook.
Het verschil zit dus in hoe de warmte zich verspreidt. Bij stralingswarmte volgt warmte een rechte lijn naar de meubels en objecten in de kamer. Bij convectiewarmte stijgt warme lucht op en zakt koudere lucht naar beneden. Onderstaande tabel zet de twee methoden naast elkaar zodat je in een oogopslag de verschillen ziet.
| Eigenschap | Stralingsverwarming (infrarood) | Convectieverwarming (radiator) |
|---|---|---|
| Wat wordt verwarmd | Lichaam, vloer, muren, meubels | De lucht in de ruimte |
| Voelbaar na | 5 tot 10 minuten | 30 tot 60 minuten |
| Temperatuurverdeling | Gelijkmatig op vloer en plafond | Warmer aan het plafond, kouder aan de vloer |
| Luchtvochtigheid | Blijft op peil | Daalt door opwarming lucht |
| Stofcirculatie | Vrijwel geen | Aanzienlijk door luchtstroming |
| Geluid | Stil, geen bewegende delen | Tikkende leidingen, suizen pomp |
| Reactietijd na uit | Warmte uit massa blijft langer nastralen | Snel koud zodra lucht afkoelt |
Stralingswarmte werkt het beste in een ruimte waar mensen redelijk op een plek blijven, zoals een woonkamer, kantoor of slaapkamer. In een gang waar je alleen doorheen loopt, voel je minder verschil. Daar kies je beter voor een lage continue temperatuur van een wand of plafond infrarood paneel
Hoe werkt een infrarood paneel?
Een infrarood paneel is een platte verwarmer zonder bewegende delen. Je hangt hem op aan de wand of het plafond. Aan de buitenkant zie je een metalen, glazen of spiegelende voorplaat. Daarachter zit de echte motor: een verwarmingselement dat stroom omzet in lange golf infrarood straling. Door de slimme opbouw verlies je nauwelijks energie. Daarom is de werking zo efficiënt vergeleken met een gewone elektrische kachel.
Open je een paneel, dan vind je vier lagen, ieder met een eigen rol:
- Voorplaat. Aluminium, glas of een spiegel. Aluminium geleidt de warmte het snelst. Glas en spiegel hebben iets meer opwarmtijd, maar geven een vlakker design en passen mooi in een badkamer of woonkamer.
- Verwarmingselement. Meestal een dunne laag van epoxyhars met nano-koolstof kristallen, ook wel carbon crystal genoemd. De kristallen warmen op zodra er stroom door loopt en zenden lange golf infrarood uit. Panelen met een hoger vermogen gebruiken soms een NiCr verwarmingselement in kabelvorm om de infrarood straling op te kunnen wekken.
- Isolatielaag aan de achterzijde. Zorgt dat de warmte alleen naar voren vertrekt. Je muur of plafond blijft koel en het rendement van het paneel blijft hoog.
- Ophanging met luchtspleet. Een kleine opening tussen de achterwand en het paneel voorkomt warmteopbouw aan de achterkant. De montage gaat meestal et beugels en schroeven.
Hoe warm wordt een infrarood paneel?
Een infrarood paneel werkt op een gemiddelde oppervlaktetemperatuur van 90 tot wel 130 °C. De opwarmtijd ligt meestal rond 5 tot 10 minuten. Hoe hoger de oppervlakte van het paneel, hoe krachtiger de infrarood straling. Het is daarom bij hogere plafonds (>270 cm) van belang om te kiezen voor een infrarood paneel met een hogere werktemperatuur, zodat ze de grotere afstand kunnen overbruggne.
Kun je een paneel veilig aanraken? Het klinkt heet, en dat is het ook. Toch geeft een korte aanraking geen brandwonden zoals bij heet water of een hete pan. Aluminium en glas dragen de warmte minder goed over op je huid. Een paneel aan de muur heeft daarnaast verplicht een oververhittingsbeveiliging die de stroom onderbreekt zodra het paneel boven de 105 tot 115 °C dreigt te komen. Dit voorkomt dat er problemen ontstaan door het per ongeluk afdekken van het paneel. Bij een plafondpaneel speelt dit probleem logischerwijs niet, want deze vallen buiten je bereik.
Hang panelen niet binnen handbereik in ruimtes waar mensen of kinderen komen die niet zelfstandig functioneren. Voor een kinderkamer of een gang waar honden en katten langs lopen, kies je bij voorkeur een plafondpaneel. Boven hoofdhoogte is het risico op aanraking nul en blijft de stralingsbundel optimaal gericht.
Lange golf, midden golf of korte golf infrarood?
Niet alle infrarood is hetzelfde. De golflengte bepaalt hoe diep de straling doordringt, hoe heet de bron wordt en waarvoor je hem inzet. Stel je een terrasverwarmer op een open terras voor. Die voelt fel en direct, en is uit zodra je hem uitschakelt. Stel je nu een paneel boven een eettafel voor. De warmte is zachter, omhullend en blijft even nadat je hem uitzet. Dat verschil komt door de golflengte.
| Type | Golflengte | Brontemperatuur | Voelbaar | Typische toepassing |
|---|---|---|---|---|
| IR-A (korte golf) | 780 tot 1.400 nm | 1.800 tot 3.400 °C | Fel en direct, dringt in de huid | Terrasverwarmers, sauna, halogeenlampen |
| IR-B (midden golf) | 1.400 tot 3.000 nm | 690 tot 1.800 °C | Sterk maar minder agressief | Industriele droogprocessen, sommige terrasstralers |
| IR-C (lange golf) | 3.000 nm tot 10.000 nm | -273 tot 690 °C | Zacht, dringt niet door de huid | Infrarood panelen voor binnenruimtes |
Voor woningverwarming kies je altijd lange golf IR-C. De straling reikt ver, voelt prettig en gaat veilig om met huid, kinderen en huisdieren. Wil je een terras of een buitenruimte opwarmen waar de wind vrij spel heeft? Dan past korte golf beter.
Welke soorten infrarood panelen zijn er?
De techniek is bij elk paneel vergelijkbaar, maar de uitvoering verschilt sterk. Je kunt kiezen op basis van montageplek, afwerking en functie. Heb je een strakke witte muur en wil je het paneel onopvallend laten verdwijnen? Dan kies je voor een randloze afwerking. Wil je iets dat ook overdag dienst doet als spiegel of verlichting? Dan zijn er aparte versies daarvoor.
- Wandpaneel. De meest gekozen variant. Hang je op ooghoogte of iets hoger. Altijd voorzien van oververhittingsbeveiliging.
- Plafondpaneel. Buiten bereik, gericht naar beneden. Ideaal voor brede ruimtes, kinderkamers en kantoren. Beschikbaar in lage temperatuur (95 tot 100 °C) en hoge temperatuur (110 tot 130 °C) versies.
- Glaspaneel. Zwart, wit of met een eigen design. Iets meer opwarmtijd, maar een mooie esthetiek in een woon- of slaapkamer.
- Spiegelpaneel. Werkt zowel als spiegel als als verwarming. Een populaire keuze voor badkamers en gangen.
- Paneel met LED-verlichting. Combineert sfeerverlichting en stralingswarmte boven een eettafel of bureau of als totaal oplossing in de badkamer.
- Vrijstaand paneel. Niet aan een muur of plafond gebonden. Zet je in de kamer waar je op dat moment bent, neem je mee naar de volgende.
Twijfel je tussen wand en plafond? Bedenk waar je het meeste zit. Een wandpaneel werkt het beste recht tegenover je zithoek of bureau, omdat de straling gericht is. Een plafondpaneel werkt op een breder vlak en is daarom prettig in een keuken of open ruimte.
Is een infraroodpaneel veilig en geschikt voor een natte ruimte?
Ja, mits je let op de juiste IP-waarde. Die afkorting staat voor Ingress Protection en zegt iets over de mate waarin het paneel beschermd is tegen binnendringend vocht. Hoe hoger het tweede cijfer, hoe beter de waterbestendigheid. Voor een gewone woonkamer is dat niet relevant. Voor een badkamer wel.
Een voorbeeld. Hang je een paneel boven een wastafel op anderhalve meter afstand, dan zit je in zone 2 van de badkamer. In die zone heb je minimaal IPX4 nodig, want er kan spatwater op het paneel komen. Voor montage in een badkamer kies je bij voorkeur een spiegelpaneel of plafondpaneel met IPX4 of hoger.
Twijfel je over de zone? Lees hier alles over de IP waarden.
Wat gebeurt er als je het paneel uitschakelt?
Hier zit een van de mooiste eigenschappen van stralingswarmte. Je drukt op uit en het paneel zal dan afkoelen, waardoor de straling na 5 tot 10 minuten stopt. Maar je muren, je vloer en je meubels zijn dan al opgewarmd. Die geven hun warmte langzaam weer af aan de ruimte. Je voelt nog langere tijd de prettige warmte, afhankelijk van wat er om je heen staat.
Stel, je hebt een woonkamer met een betonnen vloer en stenen muren. De thermische massa is groot. Schakel je het paneel uit, dan blijft je vloer warm en houd je nog ruim een half uur comfort. Heb je een zwevende houten vloer en gipsplaatwanden? Dan is de massa kleiner en koelt de ruimte sneller af. De werking van infrarood pakt dus net iets anders uit per ruimtetype, zonder dat het paneel zelf anders functioneert.
Dit verklaart ook waarom een radiator zo snel koud aanvoelt zodra je hem uitzet. De warmte zit in de lucht, en lucht houdt warmte slecht vast. Bij infrarood zit de warmte in de massa van je woning. Zet je het paneel een paar minuten eerder uit dan dat je weg gaat? Dan merk je het verschil niet eens.
Een betonnen of tegelvloer houdt warmte van een uitgeschakeld paneel veel langer vast dan een houten of zwevende vloer met PVC of laminaat. In een gerenoveerd huis met lichte afwerking reken je op een kortere na verwarming tijd. Dit valt met een thermostaat in combinatie met een programma perfect te regelen voor elk type ruimte.
Voordelen van infrarood verwarming en infrarood panelen
Waarom kies jij voor infrarood en niet voor een radiator of warmtepomp? Een paar duidelijke voordelen komen steeds terug bij klanten. Ze passen alleen niet allemaal even goed bij elke situatie, dus weeg ze af tegen je eigen woonbehoefte.
- Geen onderhoud. Geen bewegende delen, geen leidingen, geen pomp. Eens in de twee jaar afstoffen is genoeg.
- Stil. Geen suizen, geen tikkende leidingen, geen ventilatorgeluid.
- Geen droge lucht. De luchtvochtigheid blijft op peil omdat de lucht zelf niet wordt opgewarmd. Prettig voor je huid, je houten vloer en je planten.
- Minder stof en allergenen. Stralingswarmte zet de lucht niet in beweging. Stof, pollen en huisdierhaar blijven liggen waar ze liggen.
- Per kamer regelbaar. Iedere ruimte krijgt een eigen thermostaat en eigen schema. Lege kamers warm je niet meer mee.
- Geen schimmel op koude muren. Infrarood verwarmt muren direct, waardoor condens en schimmel geen voet aan de grond krijgen.
- Eenvoudig te installeren. Vier schroeven en een aansluiting op het lichtnet zijn vaak genoeg.
- Lange levensduur. Een infrarood verwarming element gaat jaren mee zonder dat het rendement merkbaar daalt.
Kun je een infrarood paneel zelf installeren?
Ben je handig met een boormachine? Dan zet je een infrarood paneel prima zelf op. De montagebeugels gaan met vier schroeven aan de muur of het plafond. Het paneel klikt of schroef je op de beugels. Voor de stroomvoorziening kies je tussen een stekker in een nabijgelegen stopcontact of een vaste aansluiting via een aansluitdoos. Een vaste aansluiting moet natuurlijk wel voldoen aan de geldende normen voor veiligheid. Ben je niet bekend met elektriciteit, overweeg dan om een erkend monteur in te schakelen.
Werk je met een thermostaat? Dan koppel je die via een draadloze module of via een vaste bedrading aan het paneel. De thermostaat regelt wanneer het paneel aan en uit gaat, op basis van een schema dat jij zelf instelt. Dat klinkt complex, maar in de praktijk is het nauwelijks extra werk. Dat scheelt installatiekosten en het maakt infrarood een aantrekkelijke optie voor wie graag zelf installeert.
Veelgestelde vragen over infrarood verwarming
Werkt infrarood verwarming ook in een ruimte met een hoog plafond?
Ja, mits je de plaatsing aanpast. De stralingsbundel reikt ongeveer drie meter ver, dus bij een plafondhoogte boven de drie meter kies je voor een wandpaneel op ooghoogte of voor meerdere panelen verspreid over de ruimte. Op die manier raakt de straling de leefzone en niet de bovenkant van de muren of het plafond.
Hoe lang duurt het voordat een infrarood paneel warm is?
Het paneel zelf bereikt zijn oppervlaktetemperatuur van 90 tot 130 °C in 5 tot 10 minuten. Stralingswarmte voel je al binnen enkele minuten direct op je huid. Wil je dat de muren en de vloer ook merkbaar opgewarmd zijn, dan reken je op 30 tot 60 minuten, afhankelijk van het volume van de ruimte.
Is infrarood verwarming veilig voor kinderen en huisdieren?
Lange golf IR-C straling dringt niet door de huid heen en is daarom volledig veilig voor mens en dier. De oppervlaktetemperatuur van een paneel is heet, maar door de oververhittingsbeveiliging en de lagere warmte-overdracht van aluminium en glas is een korte aanraking niet gevaarlijk. Voor kinderkamers blijft een plafondpaneel buiten bereik de beste keuze.
Werkt een infrarood paneel ook achter een bank of gordijn?
Niet goed. Stralingswarmte wordt geabsorbeerd door het eerste object dat ze raakt. Hang je een paneel achter een dik gordijn of vlak achter een bank, dan warm je vooral het textiel op in plaats van jezelf. Zorg voor een vrije baan tussen het paneel en de plek waar je zit, of richt het paneel via een hoek zodat de straling om obstakels heen kan reizen.
Wat is het verschil tussen een infrarood paneel en infrarood folie?
Een infrarood paneel hangt aan een wand of plafond en is meteen voelbaar. Infrarood folie zit onder een zwevende vloer (PVC, laminaat of klik PVC) en verwarmt vanuit de vloer naar boven. Het stralingsprincipe is gelijk, maar de toepassing verschilt. Folie kies je als je vloerverwarming wilt zonder gas en zonder graafwerk. Een paneel kies je voor een snelle, gerichte oplossing per ruimte.
Heb ik een aparte thermostaat nodig?
Voor een goed werkend systeem is een thermostaat zeker aanbevolen. Zonder thermostaat staat het paneel continu op vol vermogen, wat veel verbruikt en oncomfortabel kan worden. Een eenvoudige plug-in thermostaat is al voldoende. Wil je per kamer een schema, dan kies je een slimme draadloze variant die je via een app bedient.
Klaar om zelf de stap te zetten?
Zoek je een veilig systeem dat onderhoudsvrij is, geen lucht uitdroogt en zich per kamer laat regelen? Dan past infrarood goed bij jouw situatie.
Heb je hulp nodig bij je bestelling of heb je vragen die nog niet beantwoord zijn? Neem contact met ons op voor een vrijblijvende offerte.